چۆن فریشکردنی جامە دیهێنێت بەرهەمهێنانی هەناسەوەی جامەی پۆلی ئێستەری تۆب

2025-10-08 08:54:41
چۆن فریشکردنی جامە دیهێنێت بەرهەمهێنانی هەناسەوەی جامەی پۆلی ئێستەری تۆب

کاتێک باسی جامەی کلاسیک دەکەین، وەک ثوب , ئاسوودەیی و شارەزایی سەرەکیترین پریۆریتەکانمانن. بۆ ماوەیەکی درێژ، لیفی جاج و پشیلە بریکاری دابەزین بۆ جامەی ئەم جۆرە: بەهایان بۆ توانای هەناسەوەی سروشتی و توانایان بۆ ئەوەی کەسەکە هەست بە ساردی بکات. بەڵام پۆلیستر هەروەها کۆمەڵێک فایدەی نوێی بۆ پێشکەش کرد، بەرهەمهێنەر بوو، لە داڕەنجاندن دەستگیر دەبوو و شێوەی خۆشی هەبوو لەگەڵ یەک قەصەبە تەواو. پۆلی ئێستەر بنچینەیی تەنیشتی مصنوعییە، و ئەمانە تەنیستی سروشتی نەخۆراون، زۆرجار شلەکە و گەرمی دەبنەوە بەرامبەر جەستەکەت کە دەتوانێت هەست بە ناخۆشی بکەیت، بەتایبەتی لە ڕۆژە گەرمەکاندا. ئەو شوێنەیە کە شارەزایی شکلدانی تەنیست بەناوبانگ دێتە دی، کە تەنیستێکی خاو دەگۆڕێت بۆ شتێک کە نا فقط حەستێکی باشی هەیە لە دژی پێست، بەڵکو هیپۆئالجینیکە و گونجاوە بۆ تەوبەکانی سەدەی ٢١.

کێشە گەورەکە لەگەڵ پۆلی ئێستەر و ئاو

بۆ ئەوەی بیرۆکەیەکت هەبێت لەسەر چۆنیەتی کارکردنی دابینکردن، با شیبکەمەوە ئەو شتەی کە بەڕاستی هەڵەی تایبەت بە پۆلی ئەستەری دەربارەی خواراوە. Lavabobû ? تەنێکی هیدرۆفۆبیکن، کە مانای ئەوەیە ئاڤ ناگرن. ئەمە بۆ خشکبوونی زۆر خێراتر دەبێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا دەبێتە هۆی ئەوەی شڵەژی لە شێوەی شلیدا ناگرێت. بەڵکو لە سەر پارچەکە یان لە نێوان تەن و جەستەدا دەمێنێتەوە. ئەمە هەستێکی شل و چەوسپێدراو دروست دەکات کە لەبردنی جەستە دەبێتە هۆی ڕاکردنی ساردبوونی سروشتی بە ڕێگەی بەرکردنەوە. دەتوانێت وەک پلاستیک بێت و قورس بکات، دژی ئەو شتەی کە تۆ (و لەم شارەدا من تۆی گەورە دەتمێنێت) دەتەوێت لە جیامێکی ماوەی رۆژ بۆ ئەوەی بە تەواوی ئاسودە بیت بۆ دۆخە فۆرمییەکان یان دۆخە گەرمەکان. ئەم ڕەفتارە سروشتییە سەرەتا پۆلی ئاستین رووناکتر نەکرد بۆ تۆبەکان. بەڵام بەهۆی داهێنانی دابەشکردن، چارەسەرێک بەدەست هات.

دروستکردن شڵەژ دابەشکردن و دابەشکردنی هیدرۆفیلیک

نووکترین جۆری دابەشکردن لە میانی پۆلی ئێستەر، بە شێوەیەکی ڕوون هیدرۆفیلیکە، کە واشارکەرەوەی شڵەمەتیش پێ دەوترێت. ئەم ڕێگەیە شخصیتی تەنە پۆلی ئێستەری لە سطح مولکولی دەگۆڕێت بەڵام ساختوری نهێنی تێیدا ناگۆڕێت. لە ماوەی دابەشکردن، پشتەوانییەکە بە ئامرازی کیمیایی تایبەت دەردەکرێت. ئەم ئامرازانە دووجۆرن، بەشێکیان بە شێوەیەکی قووڵ بە پۆلی ئێستەر دەبەستێتەوە، لە کاتێکدا بەشی دووەمیان هیدرۆفیلیکە. ئەمە کرداری موویلکاری بۆ هەموو فیلامێنتێک دامەزرێنێت. لە جێگەی مانەوە لەسەر پێست، شڵەمەت لەسەر ڕووی تەنەکە دەجوڵێت و لەسەر ناوچەی زۆرتری پشتەوانی دابەش دەبن. ئەمە شوێنی بۆ گەشانەوە زۆر زیاد دەکات. ئەنجامەکە ئەوەیە کە شڵەمەت لە ناو جلوبەرگەکەوە بۆ دەرەوە دەچێت و بە شێوەیەکی ناکۆتا گەشی دەکات، ئێوە سارد دەکاتەوە و جلوبەرگێکی قووڵتر پێشکەش دەکات. ئەمە دابەشکردنێکە کە بهێلە بۆ پۆلی ئێستەر بۆ شڵەمەت بکات لە ڕێگایەک کە بە شێوەیەکی نهێنی ناتوانێت.

باشترکردنی ئۆکسجین فلاو بە ڕێکخستنی ساختور و ڕووکرد

له‌گەڵ جوڵه‌ی کیمیایی، مه‌کانیکی و فیزیکی تامین كردنی داخوازی هاوشێوه‌ی زۆر گرنگن بۆ زیاتر كردنی توانای هه‌ناسه‌دان. جۆرێكی باسووری له‌ ته‌رمی مه‌كانیكی بریتییه‌ له‌ پێداچوون له‌ نخی پۆلی ئێسته‌ر که‌ به‌بۆنه‌ی داهێنانی شێوازێكی کراوه‌تر، بارسه‌رتر یان چاوله‌نگدارتر دروست ده‌بێت. ئه‌مه‌ له‌سه‌ر ته‌نیه‌وه‌ كردنی وه‌كانی هه‌وا دروست ده‌كات، كه‌ ئه‌مه‌ش پۆڕۆزتر ده‌كات. گه‌وره‌تركردنی فاصله‌ له‌ناوه‌ره‌وه‌ی نخه‌كان به‌هه‌وا ده‌گه‌یه‌نێت بۆ ڕووژاندنی ئازادتر، كه‌ ده‌توانێت به‌رهه‌مهێنانی گه‌رمی له‌ لاشه‌ و ده‌رچوونی هه‌وا كه‌م بكاته‌وه‌. ڕێگایه‌كی تر بریتییه‌ له‌ دروستكردنی چاله‌كانی میكرۆ یان بريشێكی بچوك له‌سه‌ر جاماي توند، له‌به‌رئه‌وه‌ شوێنی ڕه‌قی سه‌ره‌وه‌ی ڕه‌قی پۆلی ئێسته‌ر به‌ش ده‌كات و ڕووژاندنی به‌هه‌وا به‌باشتر ده‌گه‌یه‌نێت. ئه‌م ساختارانه‌ زیاده‌كان كار له‌گه‌ڵ كرداری كیمیایی (ده‌رچوون) ده‌كه‌ن، كه‌ به‌دوو لاوه‌وه‌ كێشه‌كانی گه‌رمی و توله‌ له‌لاشه‌ ده‌چكن و جامای توندی توانای به‌رهه‌مهێنانی هه‌وا بۆ توندتر دروست ده‌كات.

ئه‌نجامه‌كه‌: كه‌نیسە و نوێكاری له‌ یه‌كه‌یه‌كدا

ئەم دووکارییە نوێیە لەسەر جامەکان بە شێوەیەکی بنچینەیی وێنەی پۆلی ئێستەری لە جامەی فۆرمیال گۆڕیوە. ماددەی توبی پۆلی ئێستەری کە دووکراوە ئێستا دەستبەسەر ناکرێت بە هەڵگرتنی ماددە سیخورەکەی. بەڵکو تێکەڵەیەکی هەردووکی دابین دەکات. تایبەتمەندییە کارآمدەکانی پۆلی ئێستەر (هێز، بەرگری لە چین خواردن و توانای جامەکە بۆ وەستاندن لە شێوەی دیاریکراو)، کە تێکەڵ دەبنەوە لەگەڵ تایبەتمەندییە باشەکانی گواستنەوەی شلەکان بەهۆی مولیکولە هیدرۆفیلیکەکانی پۆلی ئێستەر کە شلەکانی دانەی ئاوی بەرەو دواوە دەگوازن لە جەستەکەت و شلەکانی دانەی ڕۆزنە دەردەخەن. ئەم هاوتەکەیە شیاوە بۆ جامەیەک کە نا فقط بەم شێوەیە باش دیاری دەکرێت و چاودێری کردنی ئاسانە، بەڵکو بە شێوەیەکی زیرەکانە بۆ شێوازی ژیانی دانیشتووانی شار و جۆربجۆری هەوای کە دەربارەیان دەکەون جێگیر دەکرێت. ئەم هێزە لە دووکاری کردندا نا تەنها توبەکە، جامەی ماوەتەوە، بەڵکو بە تەمتەیەک بۆ داهێنانی جامە دەگۆڕێت.